Mağaza Kampanyası Nasıl Kurulur? Kapsam, Tarih Aralığı, Başabaş Adedi, Stok Hazırlığı ve Kampanya Sonucu Ölçümü Eğitimi

Mağazada hafta sonu için tişörtlerde %20 indirim kararı alındı. Cuma günü kasadaki çalışan fiyatı elle düşürüyor, bir diğeri unutuyor, pazartesi kampanya bitti ama etiketler duruyor ve bazı müşteriler hâlâ indirimli fiyat istiyor. Kampanya sonunda satış arttı ama kâr arttı mı, kimse bilmiyor. Sorun indirimin kendisinde değil, kurulumunda ve ölçümünde: kapsam, tarih ve sonuç yazılı olmadığında her kampanya bir tahmin işine dönüşür.

Bu yazı bir anlatım değil, 8 derslik bir uygulama eğitimidir. Mağaza kampanyası nasıl kurulur sorusunu örnek bir kampanya üzerinden rakamlarla cevaplayacağız: kapsamı (ürün, kategori ya da mağaza) seçmeyi, tarih aralığını belirlemeyi, kampanyanın kâra etkisini önceden hesaplamayı, stoğu hazırlamayı, kasada uygulamayı ve kampanya sonrasını ölçmeyi. Sonda mini sınav ve cevap anahtarı var. İndirimin zarar yazmaması için fiyat hesabı zarar etmeden indirim nasıl yapılır yazısında ayrıntılı anlatılmıştır; burada kampanyanın mağazada nasıl kurulacağını ve sonucunun nasıl ölçüleceğini adım adım yapıyoruz.

Bu eğitimin sonunda neleri yapabileceksiniz?

Kısaca: Kampanyanın kapsamını ve tarihini belirleyecek, kâra etkisini önceden hesaplayacak, stoğu kampanyaya hazırlayacak ve kampanya sonrasında gerçek etkiyi öncesi ve sonrasıyla birlikte ölçeceksiniz.

Eğitimin 8 dersi: (1) kampanya neden kurulur, (2) kapsam seçimi, (3) tarih aralığı, (4) kâr etkisi hesabı, (5) stok hazırlığı, (6) kasada uygulama, (7) sonuç ölçümü, (8) kampanya takvimi.

Ders 1: Mağaza kampanyası neden ve ne zaman kurulur?

Kısaca: Kampanya dört amaçtan biri için kurulur: stok eritmek, trafik çekmek, yeni müşteri kazanmak ya da sezon geçişini yönetmek. Amaç belli değilse sonuç da ölçülemez.

Örnek işletme: iki mağazası ve online kanalı olan bir giyim işletmesi. Tişört kategorisinde 7 günlük %20 indirim planlanıyor. Normalde günlük 20 adet satılıyor. Kampanya hedefi, yaz sezonu sonunda biriken tişört stokunu eritmek. Satılmayan ürünlerin eritilmesi için daha geniş yöntemler ölü stok nasıl eritilir yazısında var.

Ders 2: Kampanyanın kapsamı nasıl seçilir?

Kısaca: NetKasam'da kampanya ürün, kategori ya da mağaza için tanımlanabilir. Kapsam ne kadar dar olursa risk o kadar küçük, ne kadar geniş olursa etki o kadar büyüktür.

Mağaza geneli kampanya en kolay ama en pahalı seçenektir; marjı zaten düşük ürünler de indirime girer. Önce kategori ya da ürün düzeyinde başlayıp sonucu görmek daha güvenlidir. Mağazanızı toptan ya da perakende olarak tanımladıysanız belirttiğiniz şartların dışında satış yapılmasına izin verilmediği için perakende kampanyası toptan satışa yansımaz; ayrıntı için mağaza satış ekranı sayfasına bakın. Toptan ve perakende fiyat listelerinin nasıl ayrılacağı için toptan ve perakende fiyat listesi nasıl hazırlanır yazısı tamamlayıcıdır.

Ders 3: Kampanya tarih aralığı nasıl belirlenir?

Kısaca: Kampanya, tanımlı tarihlerde özel fiyat uygular. Başlangıç ve bitiş tarihini kampanyayı tanımlarken yazarsanız fiyatı elle düşürüp geri almanız gerekmez.

Kural şudur: kampanya, indirimin yeni normal algılanmasına yol açmayacak kadar kısa, amacı gerçekleştirecek kadar uzun olmalıdır. Örnekte 7 gün seçildi. Bitiş tarihini kampanya başlamadan yazmak, "bugün bitiyor mu, uzatalım mı" tartışmasını önler; uzatma bir karar olmalı, alışkanlık olmamalıdır.

Ders 4: Kampanyanın kâra etkisi önceden nasıl hesaplanır?

Kısaca: Başabaş adedi = eski birim kâr × eski adet ÷ yeni birim kâr. İndirimle azalan birim kârı kapatmak için satış adedinin ne kadar artması gerektiğini kampanyadan önce bilin.

Hesap: 220 × 20 ÷ 120 = 36,67 adet. Yani günlük satış 37 adedin altında kalırsa kampanya kâr bakımından geri gider; gereken artış 220 ÷ 120 − 1 = %83,3'tür. Bu rakam, indirim oranı büyüdükçe hızla artar; kâr marjı düşük ürünlerde yüksek indirim neredeyse hiçbir zaman kendini finanse etmez. Marj hesabı için kâr marjı nasıl hesaplanır yazısına, hızlı hesap için NetKasam kâr marjı hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Ders 5: Kampanyadan önce stok nasıl hazırlanır?

Kısaca: Kampanya satışı artırır; stok yetmezse kampanya müşteriyi memnun etmek yerine hayal kırıklığı yaratır. Stoğu varyant bazında, beklenen satışa göre kontrol edin.

Günlük 42 adet satış, 7 günde 294 adet eder. Bu 294 adet bedenlere eşit dağılmaz: örnekte M ve L bedenleri toplamın %62,9'unu (185 adet) oluşturdu. Stok yalnızca "toplam yeterli mi" diye değil, "en çok giden beden yeterli mi" diye kontrol edilmelidir. NetKasam'da her ürüne kritik stok miktarı tanımlayabilir, sınıra düşünce bildirim alabilirsiniz; ayrıntı için stok yönetimi sayfasına bakın. Mağazalar arası dağılım için depolar arası stok transferi nasıl yapılır yazısı, kritik sınırın nasıl belirleneceği için emniyet stoğu nasıl hesaplanır yazısı işinize yarar.

Ders 6: Kampanya kasada nasıl uygulanır?

Kısaca: Kampanya tanımlıysa kasada ürün okutulduğunda tanımlı tarihlerde kampanya fiyatı uygulanır. Çalışanın fiyatı elle düşürmesine gerek kalmaz; yanlış fiyat girişi riski azalır.

Barkod düzeninin nasıl kurulacağı için barkod sistemi nasıl kurulur yazısına bakabilirsiniz. Her mağazaya ayrı kullanıcı tanımlayarak kampanya satışını kimin yaptığını da ayırabilirsiniz (şube ve depo yönetimi). Kampanyanın yalnızca bir mağazaya özel olması gerekiyorsa mağaza kapsamını seçin; diğer mağaza normal fiyattan satmaya devam eder.

Etiketlerin ve vitrin duyurusunun kampanyanın başlama saatiyle uyumlu olması da önemlidir. Kasa sistemi kampanya fiyatını tarihe göre uygular ama raftaki etiket eski fiyatı gösteriyorsa müşteri ile kasiyer arasında gereksiz tartışma çıkar. Kampanya başlamadan bir gün önce etiketleri değiştirmek yerine, kampanya günü açılışta değiştirip bitiş günü kapanışta eski haline getirmeyi bir iş listesine bağlayın.

Ders 7: Kampanyanın gerçek etkisi nasıl ölçülür?

Kısaca: Kampanyayı yalnızca kampanya haftasıyla ölçmeyin. Öncesi, kampanya haftası ve sonrası birlikte okunmalıdır; çünkü kampanya talebi ileri çekebilir, sonraki hafta satış düşebilir.

Kampanya haftasında kâr 4.480 ₺ arttı; ama talebin bir kısmı öne çekildiği için sonraki hafta satış 14'e düştü ve iki haftalık toplam kâr 61.600 ₺'den 56.840 ₺'ye, yani 4.760 ₺ geriledi. Bu, kampanyanın başarısız olduğu anlamına gelmez: amaç stok eritmekse, 294 + 98 = 392 tişört iki haftada satıldı ve stok kapandı. Ancak amaç kâr artırmaksa, bu kampanya amacına ulaşmamıştır. Hangi amaçla kurduğunuz, sonucu nasıl yorumlayacağınızı belirler. Ölçümün sağlam olması için ölçüm penceresi yeterince uzun tutulmalıdır; bu örnekte iki hafta bir kampanya için kısa olabilir. NetKasam'da satış ve stok hareketlerini raporlar ekranından kriterlerle kaydedip Excel'e aktararak bu tabloyu kurabilirsiniz.

Ders 8: Kampanya takvimi nasıl oluşturulur?

Kısaca: Plansız kampanya alışkanlığa dönüşür. Yıllık takvimde kampanya sayısını ve aralarındaki boşluğu sınırlayın; müşteri her zaman indirim bekler hale gelmesin.

Her kampanyadan sonra bir satırlık not yazın: amaç, kapsam, tarih, başabaş adet, gerçekleşen adet ve net kâr farkı. Birkaç kampanya sonra hangi indirim oranının sizin işinizde işe yaradığı görünür. Kampanya sonuçlarını haftalık yönetim raporuna eklemek için haftalık yönetim raporu nasıl hazırlanır yazısına bakın. Satış tahmini ile kampanya adetini önceden öngörmek için satış tahmini nasıl yapılır yazısı faydalıdır.

Mağaza kampanyasında en sık yapılan hatalar nelerdir?

1. Amaç yazmadan kampanya kurmak. Sonuç neye göre ölçülecek belli olmaz.
2. Başabaş adedi hesaplamamak. Satış arttı diye kâr arttı sanılır.
3. Mağaza geneli indirimle başlamak. Marjı düşük ürünler de indirime girer.
4. Bitiş tarihi koymamak. İndirim yeni normal haline gelir.
5. Stoğu yalnızca toplam olarak kontrol etmek. En çok giden beden biter.
6. Yalnızca kampanya haftasını ölçmek. Sonraki haftadaki düşüş görülmez.
7. Etiket ile kasa fiyatını uyumsuz bırakmak. Kasada tartışma çıkar.

NetKasam ile mağaza kampanyası nasıl kolaylaşır?

• Kapsamı seçersiniz. Kampanya ürün, kategori ya da mağaza için tanımlanır (mağaza satış ekranı).
• Tarih aralığı verirsiniz. Kampanya fiyatı tanımlı tarihlerde uygulanır.
• Satış şartı koyarsınız. Mağazayı toptan ya da perakende tanımlayıp şart dışı satışı engellersiniz.
• Stok anında düşer. Satışla birlikte stok hareketi oluşur; kritik stokta bildirim gelir (stok yönetimi).
• Online kanalda da kampanya. Ürünlerinizi XML ile online satış kanallarına açabilir, kampanya ve iskonto tanımlayabilirsiniz.
• Raporlarla ölçersiniz. Kriterleri kaydeder, Excel'e aktarırsınız (raporlar).
• Ön muhasebe ücretsiz. e-Fatura, cari, stok, kasa, banka ve gider yönetimi her pakette ücretsizdir; ayrıntı için fiyatlar sayfasına bakın.

Mini sınav: Öğrendiklerinizi deneyin

Kısaca: Aşağıdaki 5 soruyu cevaplayın, ardından cevap anahtarıyla karşılaştırın. 4 ya da 5 doğru, eğitimi tamamladığınızı gösterir.

1. Fiyatı 200 ₺, maliyeti 120 ₺ olan ürüne %25 indirim yapılırsa yeni birim kâr nedir?
2. Aynı ürün günde 10 adet satılıyorsa başabaş adet nedir?
3. Başabaş için gereken satış artışı yüzde kaç olur?
4. Kampanya haftasında kâr arttı ama sonraki hafta satış düştü. Neden yalnızca kampanya haftasına bakmak yanıltır?
5. Mağaza geneli kampanya neden ürün kampanyasından riskli olabilir?

Cevap anahtarı:

1. Yeni fiyat 150 ₺; birim kâr 150 − 120 = 30 ₺ (eski birim kâr 80 ₺).
2. 80 × 10 ÷ 30 = 26,67, yaklaşık 27 adet.
3. 80 ÷ 30 − 1 = %166,7.
4. Kampanya talebi ileri çekmiş olabilir; sonraki haftadaki düşüş kazancı silebilir.
5. Marjı düşük ürünler de indirime girer ve etki tüm mağazaya yayılır.

Sonuç: Bir sonraki kampanyadan önce başabaş adedinizi hesaplayın

Kampanya kurmak teknik olarak kolaydır; zor olan, kampanyanın para kazandırıp kazandırmadığını bilmektir. Bir sonraki kampanyadan önce amacı yazın, başabaş adedi hesaplayın, stoğu varyant bazında kontrol edin ve sonucu öncesi ve sonrasıyla birlikte ölçün. İkinci kampanyada hangi oranın işe yaradığını artık tahmin etmezsiniz, bilirsiniz.