Pazaryeri Komisyonu ve Hakediş Nasıl Hesaplanır? KDV, Hizmet Bedeli, Kargo, Reklam ve Stopaj Kesintileriyle Adım Adım Rehber

Pazaryerinde bir ürünü 1.200 ₺'ye satarsınız, hesabınıza ise 1.200 ₺ yatmaz. Aradaki farkı tek bir "komisyon" kalemi sanmak, satıcıların en sık düştüğü yanılgıdır. Gerçekte komisyonun hangi tutar üzerinden hesaplandığı, oranın KDV içerip içermediği, kargo ve hizmet bedelinin ayrı faturalanması ve yasal olarak yapılan %1 kesinti birlikte hakedişi belirler.

Bu yazı pazaryeri komisyonunun nasıl hesaplandığını ve komisyon dahil bütün kesintilerden sonra hakedişin nasıl bulunduğunu gösterir. Aynı oranın farklı sözleşme yazımlarında neden farklı tutar çıkardığını, her kesintinin KDV'sinin ne olduğunu ve vadenin nakit akışına etkisini örnekle görürsünüz. Yazıdaki komisyon oranı bir pazaryerinin gerçek oranı değil, yalnız yöntemi göstermek için seçilmiş örnek orandır; kendi oranınızı sözleşmenizden ya da komisyon hesaplama aracından alıp aynı adımları uygularsınız.

Pazaryeri komisyonu nedir ve neye göre kesilir?

Kısaca: Pazaryeri komisyonu, satışa aracılık eden platformun her satıştan aldığı paydır. Oran çoğunlukla ürün kategorisine göre belirlenir ve sözleşme ekindeki kategori tablosunda yazar.

Komisyon, pazaryerinin size sunduğu müşteri trafiğinin, ödeme altyapısının ve sipariş sisteminin karşılığıdır. Oran sabit bir "pazaryeri oranı" değildir: aynı platformda elektronik ürünle giyim farklı orana tabi olabilir, bazı kategorilerde fiyat aralığına göre kademeli oran uygulanabilir, kampanya ya da satıcı seviyesine göre farklı oranlar tanımlanabilir. Bu yüzden internette dolaşan tek bir oran listesine güvenmek yerine, kategori için sözleşmenizdeki güncel tabloya bakmak gerekir. Genel bir fikir için pazaryeri sitelerin komisyon oranları ve komisyon oranlarına dair merak edilenler yazılarına göz atabilirsiniz; bu yazı ise oranı değil, oranın hesaba nasıl döküldüğünü anlatır.

Kavramın kendisi için pazaryeri nedir sözlük maddesi yeterlidir. Komisyon yalnız ilk kalemdir; satış fiyatı ile hesaba geçen para arasındaki farkı oluşturan diğer kesintiler aşağıda tek tek ele alınıyor.

Komisyon matrahı KDV dahil mi, KDV hariç mi hesaplanır?

Kısaca: Matrah, oranın uygulandığı tutardır. Sözleşmeye göre KDV dahil satış fiyatı ya da KDV hariç satış tutarı olabilir. Hangisi olduğu, aynı oranda bile komisyon tutarını değiştirir.

KDV dahil 1.200 ₺'lik bir satışta KDV hariç tutar 1.000 ₺'dir (%20 KDV için 1.200 ÷ 1,20). Pazaryeri komisyonu bu iki tutardan birine uygulayabilir. Matrah KDV dahil fiyatsa komisyon, KDV'nin payını da içeren tutardan alınmış olur; bu satıcının aleyhine görünse de pazaryerleri bunu sözleşmede açıkça yazar. Matrahı ve oranın KDV durumunu bulmanın yolu sözleşme metnidir: "KDV dahil satış fiyatı üzerinden, oran KDV dahildir" ya da "satış fiyatı üzerinden %X + KDV" gibi ifadeler aranır.

KDV'nin kendisi için KDV nedir maddesine, KDV dahil ve hariç tutarlar arasında hızlı geçiş için KDV hesaplama aracına bakabilirsiniz. Bu yazıda örnek hesap boyunca KDV oranı %20 alınmıştır.

Komisyonun KDV'si nasıl hesaplanır?

Kısaca: Komisyon faturası KDV'li kesilir. Oran KDV dahil verilmişse KDV oranın içindedir; "+KDV" verilmişse oranın üzerine %20 eklenir. İki durumda ödenen toplam tutar farklıdır.

Aşağıdaki tablo, aynı "örnek %10" oranının üç farklı sözleşme yazımında 1.200 ₺'lik satışta ne kadar komisyon çıkardığını gösterir. Rakamlar yalnız yöntemi göstermek için seçilmiştir.

Komisyonun KDV'si, KDV mükellefi bir işletme için maliyet değildir; kestiği fatura üzerinden indirilecek KDV olarak beyannamede düşülür. Bu yüzden kâr hesabında komisyonun KDV hariç tutarı gider yazılır, KDV'si ayrıca izlenir. Yazım biçimi arasındaki bu fark küçük görünür; günde yüzlerce siparişte aylık maliyeti ciddi biçimde değiştirir.

Komisyon dışında hangi pazaryeri kesintileri vardır?

Kısaca: Komisyonun yanında sipariş başına hizmet ya da işlem bedeli, kargo ücreti, reklam ve kampanya kesintileri ile varsa ceza ve iade kaynaklı düzeltmeler hakedişten düşülür.

Bu kalemlerin hepsi satıcının hakediş dökümünde ayrı satır olarak görünür, ancak her pazaryeri hepsini uygulamaz ve adlandırması değişir. Aşağıdaki tablo genel yapıyı gösterir; tutarlar ve uygulanıp uygulanmadığı sözleşmenize bağlıdır.

Kargonun desiye göre nasıl ücretlendiğini desi hesaplama aracı ve kargo ücreti hesaplama aracı ile deneyebilirsiniz. Reklam kesintisi bazı pazaryerlerinde hakedişten düşülür, bazılarında ayrı faturalanır ya da ayrı bakiyeden harcanır; bu fark hakediş tutarını değiştirir, kârı değiştirmez. Önemli olan, hakediş dökümündeki her satırı bir sipariş ve bir faturayla eşleştirebilmektir.

E-ticaret stopajı hakedişi nasıl etkiler?

Kısaca: Pazaryerleri 1 Ocak 2025'ten bu yana satıcılara yaptıkları ödemelerden KDV hariç tutar üzerinden %1 e-ticaret stopajı keser. Kesinti hakedişi düşürür, ancak vergi kaybı değildir; ödenecek gelir ya da kurumlar vergisinden mahsup edilir.

Stopaj matrahı KDV hariç satış tutarıdır: 1.200 ₺'lik satışta 1.000 ₺ × %1 = 10 ₺. Komisyon ve kargo KDV dahil düşülürken stopaj KDV'siz tutar üzerinden hesaplandığı için hakediş formülünde ikisini karıştırmamak gerekir. Stopajın vergi mantığı için stopaj vergisi nedir, nasıl hesaplanır yazısını, muhasebe kaydı ve mahsup için pazaryeri muhasebesi nasıl yapılır rehberini okuyabilirsiniz; burada yalnız hakediş hesabındaki yerini ele alıyoruz.

İade edilen ya da iptal edilen siparişte kesilen stopajın sonraki ödemelerde düzeltilebildiğini unutmayın. Düzeltme hakediş dökümünde ayrı bir satır olarak gelir ve mutabakatta eşleştirilmelidir. Kendi durumunuzdaki mahsup için mali müşavirinize danışın.

Hakediş nasıl hesaplanır? 1.200 ₺'lik satışta adım adım örnek

Kısaca: Hakediş, KDV dahil satış tutarından KDV dahil komisyon, hizmet bedeli, kargo, reklam kesintisi ve KDV hariç tutar üzerinden hesaplanan stopajın düşülmesiyle bulunur.

Varsayımlar şöyledir: ürün KDV dahil 1.200 ₺'ye satıldı, KDV oranı %20. Komisyon, yukarıdaki A yazımıyla KDV dahil fiyat üzerinden örnek %10 oran. Sipariş başına hizmet bedeli 5 ₺, kargo 50 ₺, reklam kesintisi 25 ₺; üçü de KDV hariç tutardır ve %20 KDV eklenir.

1. Satışı ayırın. 1.200 ₺ = 1.000 ₺ KDV hariç satış + 200 ₺ KDV.
2. Komisyonu bulun. 1.200 × %10 = 120 ₺ (içinde 20 ₺ KDV).
3. Diğer kesintileri ekleyin. Hizmet bedeli 5 + 1 = 6 ₺; kargo 50 + 10 = 60 ₺; reklam 25 + 5 = 30 ₺.
4. Stopajı hesaplayın. 1.000 × %1 = 10 ₺.
5. Hakedişi bulun. 1.200 − 120 − 6 − 60 − 30 − 10 = 974 ₺.

Aynı satışı B yazımıyla (oran + KDV) hesaplasaydınız komisyon 144 ₺ olacak ve hakediş 950 ₺'ye düşecekti. Reklam kesintisi hakedişten düşülmeyen bir pazaryerinde ise aynı satışta 1.004 ₺ görürdünüz. Demek ki hakediş yalnız satış fiyatına değil, hangi kalemin nasıl kesildiğine bağlıdır.

Kesintilerin KDV'si fatura bazında nasıl görünür?

Kısaca: Komisyon, hizmet bedeli, kargo ve reklam kesintisi için pazaryeri ya da kargo firması KDV'li fatura keser. Bu faturalardaki KDV, aynı satışın 200 ₺'lik KDV'sinden indirilir; stopajın ise KDV'si yoktur.

Bu satış için hesaplanan KDV 200 ₺, indirilecek KDV 36 ₺'dir; ürün alışının KDV'si bu tabloda yoktur. Kesinti faturaları geldiğinde bunların hakediş dökümüyle tutması gerekir. Faturaların ve ödeme hareketlerinin nasıl izleneceği için fatura takibi özelliğine bakabilirsiniz.

Vade hakedişin zamanını nasıl belirler?

Kısaca: Vade, siparişin tesliminden hakedişin hesabınıza geçmesine kadar geçen süredir. Vade ne kadar uzunsa, satıcının pazaryerinde bekleyen parası o kadar büyür.

Vade pazaryerine ve çoğu zaman kategoriye göre değişir; gün ya da iş günü olarak yazılabilir. Kavramın tanımı vade nedir maddesinde var. Vade tutarı değiştirmez, ama nakit akışını belirler: ürünü bugün alıp kargoya vermek zorundasınız, parası hakediş tarihinde gelir. Aşağıdaki tablo, hakediş 974 ₺ ve günde 10 sipariş olduğunda vadenin pazaryerinde bekleyen parayı nasıl büyüttüğünü gösterir (günlük 10 sipariş ve vadeler örnektir).

Hesap basittir: günlük sipariş × vade gün sayısı × sipariş başına hakediş. Bu para bankanıza geçene kadar stok almak, kargo ve reklam ödemek için başka bir kaynak gerekir. Bu yüzden kâr hesabının yanında hakediş takvimini içeren bir nakit akışı tablosu tutmak önemlidir; pazaryerinde net kâr nasıl hesaplanır yazısında kâr ile nakdin neden farklı olduğunu anlatıyoruz.

Komisyon hesaplama araçları resmi listeleri nasıl kullanır?

Kısaca: NetKasam'ın komisyon hesaplama araçları, pazaryerinin yayımladığı resmi kategori tablosunu kullanır. Seçtiğiniz kategorinin oranı otomatik gelir ve sonuç alanında listenin kaynağı ile tarihi görünür.

Araçlar sizi her pazaryeri için aynı formüle zorlamaz; her pazaryerinin hesap tabanını kendi sözleşme metnine göre ayrı uygular. Aşağıdaki tablo, araçlarda kullanılan tabanları özetler. Güncel sözleşmeniz farklı olabilir; araçta oranı elle değiştirerek kendi koşulunuzu deneyebilirsiniz.

Kaynak görünürlüğü araçların en önemli özelliğidir. Sonuç alanında "Resmi liste" ya da "Canlı veri" etiketi, kaynağın adı ve tarihi yer alır; kaynağı doğrulanmamış bir tablo "geçici tablo" olarak işaretlenir. Böylece hesabınızın hangi tarihli listeye dayandığını görür, sözleşmeniz yeni bir tablo yayımladığında farkı fark edersiniz.

Komisyon hesaplama aracıyla hakediş nasıl bulunur?

Kısaca: Pazaryerini ve kategoriyi seçip fiyat, KDV oranı, kargo ve ürün maliyetini girdiğinizde araç komisyonu, hakedişi, kârı ve başabaş fiyatını hesaplar. Hakediş kutusunda %1 stopaj düşülür.

Aracın hakediş formülü bu yazıdakiyle aynıdır: satış tutarından KDV dahil komisyon, hizmet bedeli, kargo ve KDV hariç tutar üzerinden %1 stopaj düşülür. Yukarıdaki örnekteki gibi KDV dahil fiyat üzerinden %10 oranlı, 50 ₺ kargolu ve 5 ₺ hizmet bedelli bir satış girdiğinizde, reklam kesintisi dışında hakediş 1.004 ₺ çıkar; reklam kesintisini 30 ₺ olarak ayrıca düştüğünüzde 974 ₺'ye ulaşırsınız. Aynı ekranda net kâr, başabaş fiyatı ve fiyat değişince kârın seyri de görünür; kâr ve marj ilişkisi için kâr marjı hesaplama aracı da işinize yarar.

Komisyon ve hakediş hesabında en sık yapılan 7 hata

Kısaca: En sık hata, sözleşmedeki oran ifadesini okumadan KDV'yi yanlış yere koymak, stopajı KDV dahil tutardan hesaplamak ve kesintileri hakediş dökümüyle eşleştirmemektir.

1. Oranın KDV durumuna bakmamak. "+KDV" yazan bir oranı KDV dahil sanmak, her satışta komisyonu olduğundan düşük hesaplatır.
2. Matrahı yanlış almak. KDV dahil fiyat yerine KDV hariç tutara oran uygulamak komisyonu eksik gösterir.
3. Stopajı KDV dahil tutardan hesaplamak. %1 KDV hariç tutara uygulanır; 1.200 ₺ için 12 ₺ değil 10 ₺'dir.
4. Komisyonun KDV'sini maliyete yazmak. İndirilebilir KDV gider değildir; kâr hesabında KDV hariç tutarı alın.
5. Reklam ve kampanya kesintisini unutmak. Hakediş beklediğinizden düşük gelir ve nedeni bulunamaz.
6. Eski oranla hesap yapmak. Kategori tabloları güncellenir; hesabı her zaman yürürlükteki listeyle yapın.
7. İade ve stopaj düzeltmesini mutabakata almamak. Sonraki ödemede gelen düzeltme satırı beklenen hakedişten sapma olarak görünür.

Pazaryeri komisyonu ve hakediş NetKasam ile nasıl takip edilir?

Kısaca: NetKasam pazaryeri siparişlerinizi tek ekranda toplar ve otomatik faturalar; komisyon hesaplama araçları ise sitede ücretsiz kullanılır. Ön muhasebe ücretsiz olduğundan faturalarınızı, giderlerinizi ve cari hareketlerinizi aynı yerde tutarsınız.

Komisyonu doğru hesaplamak işin yarısıdır; diğer yarısı gelen paranın hesapla eşleşmesidir. Pazaryeri entegrasyonu ile farklı pazaryerlerinin siparişleri tek listede toplanır, sipariş yönetimi ile durumları izlenir ve satışlar otomatik faturalanır. Hangi pazaryeri entegrasyonunun hangi pakette olduğunu fiyatlar sayfasından görebilirsiniz.

İlk adım olarak son hakediş dökümünüzden bir siparişi seçin, sözleşmenizdeki oran ifadesini yanına yazın ve yukarıdaki beş satırlık formülle hakedişi elle hesaplayın. Dökümle tutuyorsa düzeniniz sağlam demektir; tutmuyorsa fark, komisyon matrahında, bir kesinti kaleminde ya da stopaj düzeltmesinde saklıdır. Aynı hesabı hızlıca yapmak için ilgili komisyon hesaplama aracını açabilirsiniz.