Desi Nasıl Hesaplanır? Formül, Örnek Hesaplar, Desi-Kilo Karşılaştırması ve Kargo Maliyetini Düşürme Rehberi

Online satış yapan herkes bir gün aynı şaşkınlığı yaşar: Bir kilo bile gelmeyen bir yastığın kargo ücreti, on kiloluk bir dambıl setinden daha pahalıya gelir. Sebebi desidir. Kargo firmaları yalnız paketin ağırlığına değil, araçta kapladığı yere de bakar ve ücreti bu iki değerden büyük olana göre keser. Desi nasıl hesaplanır sorusunun cevabını bilmeyen bir satıcı, kargo maliyetini tahmin edemez; kargo maliyetini tahmin edemeyen satıcı da doğru fiyat veremez.

Bu rehberde desi formülünü, beş farklı ürünle örnek hesapları, desi ile kilonun karşılaştırılmasını, yuvarlama ve ölçüm kurallarını, yurt dışı gönderilerdeki farkı ve kutu seçiminin aylık kargo faturasını nasıl değiştirdiğini sayılarla anlatıyoruz. Sonunda desiyi düşürmenin pratik yollarını ve en sık yapılan hataları bulacaksınız.

Desi nedir?

Kısaca: Desi, bir kargo paketinin hacimsel ağırlığıdır. Paketin araçta kapladığı yer, kargo firmasının belirlediği bir katsayıyla ağırlığa çevrilir ve kargo ücreti hesaplanırken paketin gerçek ağırlığıyla karşılaştırılır.

Bir kargo aracının taşıyabileceği yük iki şeyle sınırlıdır: ağırlık ve hacim. Araç, ağır ama küçük paketlerle dolduğunda ağırlık sınırına; hafif ama büyük paketlerle dolduğunda ise hacim sınırına ulaşır. Yalnız ağırlığa göre ücret alınsaydı, aracı yastık, battaniye ya da boş saklama kutusu gibi hafif ama hacimli ürünlerle dolduran gönderici çok az öderdi. Desi bu dengesizliği giderir: hacmi de ağırlık gibi ölçülebilir hale getirir.

Pratikte "desi" kelimesi hem hesaplanan değerin adı hem de birimidir: "Bu paket 8 desi" denir. Kargo tarifeleri de çoğunlukla desi aralıklarına göre hazırlanır.

Desi nasıl hesaplanır?

Kısaca: Paketin eni, boyu ve yüksekliği santimetre cinsinden ölçülür, üç değer çarpılır ve sonuç yurt içi gönderilerde genellikle 3.000'e bölünür. Örneğin 40 × 30 × 20 cm'lik bir koli 24.000 cm³ eder; 24.000 ÷ 3.000 = 8 desi.

Hesabı adım adım yapmak için:

1. Ürünü kargoya gideceği haliyle paketleyin. Ölçü ürünün değil, kapalı ve bantlanmış kolinin ölçüsüdür.
2. Üç kenarı en geniş noktalarından ölçün. Şişkin kenarlar, kulplar ya da çıkıntılar varsa ölçüme dahil edin.
3. Değerleri santimetreye çevirin. Milimetre ile ölçtüyseniz 10'a bölün; 350 mm = 35 cm.
4. Üç değeri çarpın ve 3.000'e bölün. Sonuç paketin desisidir.
5. Paketi tartın ve büyük olanı alın. Desi mi kilo mu büyük, kargo ücreti ona göre hesaplanır.

Kargo süreçlerinin genel çerçevesi için e-ticarette kargo ve lojistik yönetimi sözlük sayfasına göz atabilirsiniz.

Desi hesaplamada neden 3.000'e bölünür?

Kısaca: 3.000, kargo firmalarının hacmi ağırlığa çevirmek için kullandığı katsayıdır. Bu katsayıyla 3.000 cm³'lük hacim 1 kilograma eşit sayılır; yani bir metreküp yük yaklaşık 333 kilogram gibi ücretlendirilir.

Bölen ne kadar küçükse aynı paketin desisi o kadar büyük çıkar. Bu yüzden bölen, kargo ücretini doğrudan etkileyen bir sözleşme şartıdır. Türkiye'de yurt içi gönderilerde yaygın kullanılan değer 3.000'dir; yurt dışı hava kargo gönderilerinde ise hacimsel ağırlık genellikle 5.000'e, bazı hizmetlerde 6.000'e bölünerek bulunur. Kurumsal anlaşmalarda bölen ya da desi basamakları farklı belirlenmiş olabilir.

Kargo ücreti desiye mi kiloya mı göre hesaplanır?

Kısaca: İkisinden büyük olana göre. Paketin desisi gerçek kilosundan büyükse ücret desiye, gerçek kilosu desisinden büyükse ücret kiloya göre hesaplanır. Bu değere "ücrete esas ağırlık" denir.

Aşağıdaki tabloda beş farklı ürünün kargo paketini hesapladık. Hafif ama hacimli ürünlerde desinin, küçük ama ağır ürünlerde kilonun belirleyici olduğunu görebilirsiniz:

Ölçü ve ağırlıklar yalnız yöntemi göstermek için seçilmiş örnek değerlerdir. Tablodaki yastık, ağırlığı 1,2 kg olmasına rağmen 20 desi üzerinden ücretlendirilir; dambıl seti ise küçük kolisine rağmen 10 kg üzerinden. Satış fiyatını belirlerken bu farkı bilmek, kargo maliyetini doğru hesaba katmanın ilk adımıdır.

Desi hesaplanırken yuvarlama ve ölçüm nasıl yapılır?

Kısaca: Kargo firmalarının çoğu hesaplanan desiyi bir üst tam sayıya yuvarlar; 4,08 desi 5 desi olarak ücretlendirilir. Ölçüm, kapalı kolinin en geniş noktalarından santimetre cinsinden yapılır.

Yuvarlama küçük bir ayrıntı gibi görünür ama tarifelerde desi aralıkları basamak basamak ilerlediği için bir üst basamağa geçmek ücreti değiştirebilir. Bazı firmalar ve anlaşmalar yarım desi basamakları kullanır; geçerli kural anlaşmanızda yazar.

Ölçümde dikkat edilecek üç nokta vardır. Birincisi, aşırı doldurulmuş ve şişmiş koli en geniş yerinden ölçülür; şişkinlik birkaç santimetre ekleyebilir. İkincisi, kolinin üzerine bantlanmış ek paket ya da poşet ölçüye dahildir. Üçüncüsü, silindir ya da düzensiz biçimli paketlerde paketi içine alan en küçük dikdörtgen kutunun ölçüsü esas alınır.

Kutu seçimi kargo ücretini ne kadar değiştirir?

Kısaca: Hafif ürünlerde kargo ücretini neredeyse tamamen kutu belirler. Aynı 1,1 kg'lık ayakkabı, ürüne uygun kutuda 5 desi, büyük bir kolide 20 desi olur; tarifeye göre gönderi başına ücret iki katından fazla değişebilir.

Bunu görmek için örnek bir desi tarifesi kullanalım. Tarifedeki rakamlar yalnız yöntemi göstermek için seçildi; gerçek tarifeler kargo firmasına, anlaşmaya ve gönderi hacminize göre değişir:

Şimdi aynı ayakkabıyı üç farklı koliyle gönderelim. Ürün değişmiyor, ağırlık değişmiyor; yalnız koli değişiyor:

Ayda 1.000 gönderi yapan bir satıcı için fark daha da belirgindir. Ürüne uygun koli ile aylık kargo gideri 110.000 ₺, büyük koli ile 240.000 ₺ olur. Aradaki 130.000 ₺, ürünü değiştirmeden yalnız koli seçimiyle kazanılan ya da kaybedilen paradır.

Desi kâr marjını nasıl etkiler?

Kısaca: Kargo ücreti satış fiyatından doğrudan düşen bir giderdir; desi arttıkça sipariş başına net kâr azalır. Düşük fiyatlı ve hacimli ürünlerde yanlış koli seçimi kârın yarısını götürebilir.

KDV hariç 1.000 ₺'ye satılan bir ürünün sipariş başına kârını adım adım hesaplayalım. Ürün maliyeti 450 ₺, satış kanalının komisyonu 150 ₺, paketleme malzemesi 15 ₺ ve ürün uygun koliyle 5 desi gidiyor:

Aynı ürünü büyük koliyle gönderdiğinizde kargo gideri 110 ₺'den 240 ₺'ye çıkar ve sipariş başına net kâr 275 ₺'den 145 ₺'ye iner; yani kârın yaklaşık %47'si yalnız koli yüzünden kaybolur. Kargo dahil tüm giderleri hesaba katan ayrıntılı yöntem için pazaryeri net kâr rehberimize bakabilirsiniz.

Yurt dışı gönderilerde desi nasıl hesaplanır?

Kısaca: Yöntem aynıdır ama bölen farklıdır. Yurt dışı hava kargo gönderilerinde hacim genellikle 5.000'e, bazı hizmetlerde 6.000'e bölünür ve sonuç kilogram cinsinden "hacimsel ağırlık" olarak ifade edilir.

Aynı 40 × 30 × 20 cm'lik koliyi düşünelim. Hacim 24.000 cm³'tür. Yurt içinde 24.000 ÷ 3.000 = 8 desi eder. Yurt dışı hava kargoda ise 24.000 ÷ 5.000 = 4,8 kg hacimsel ağırlık çıkar. Paketin gerçek ağırlığı 3 kg ise ücret 4,8 kg üzerinden, gerçek ağırlığı 6 kg ise 6 kg üzerinden hesaplanır.

Yurt dışı tarifeleri genellikle kilogram basamaklarıyla ilerler ve ülkeye göre değişir; ucuz ama hacimli ürünlerde hacimsel ağırlık, ürünün kendi değerinden bile pahalı bir kargo ücreti doğurabilir. Yurt dışına satış yapacaksanız ürün seçimini yaparken kolinin hacimsel ağırlığını da hesaplayın. Yurt dışına satışın genel adımları için e-İhracat nedir, nasıl yapılır yazımıza göz atabilirsiniz.

Pazaryerinde satışta desi neden önemlidir?

Kısaca: Pazaryerinde kargo ücreti çoğu zaman gönderinin desisine göre belirlenir ve sipariş başına satıcının hakedişinden düşülür. Ürün bilgisine yazılan desi ile kolinin gerçek desisi farklıysa satıcı beklemediği bir kargo gideriyle karşılaşabilir.

Pazaryerleri ve kargo firmaları arasındaki anlaşmaların ayrıntıları her platformda farklıdır; ama ortak nokta şudur: Kargo, satıcının sipariş başına en büyük giderlerinden biridir ve tutarı desiye bağlıdır. Bu yüzden pazaryerinde satış yapan bir işletmenin şu üç bilgiyi her ürün için bilmesi gerekir:

• Kolili ölçü ve desi: Ürünün değil, kargoya verilen kolinin ölçüsü.
• Gerçek ağırlık: Ambalaj dahil tartılmış ağırlık.
• Ücrete esas değer ve tarife basamağı: Desi ile kilodan büyük olanı ve bu değerin tarifedeki karşılığı.

Ürün bilgilerine yazılan desi, kolinin gerçek desisiyle uyumlu olmalıdır. Kargo firması koliyi teslim alırken ölçtüğü değeri esas alabilir ve fark, platformun ve anlaşmanın kurallarına göre satıcıya yansıtılabilir. Platformunuzun kargo kurallarını satış panelinden ya da satıcı destek sayfalarından kontrol edin.

Desiyi düşürmenin yolları nelerdir?

Kısaca: Desiyi düşürmenin en etkili yolu ürüne uygun ölçüde kutu kullanmaktır. Bunun yanında katlanabilir ürünleri vakumlamak, tekstil ürünlerini poşetle göndermek ve çoklu siparişleri tek koliye almak desiyi belirgin biçimde azaltır.

1. Ürüne uygun kutu kullanın. En çok sattığınız ürünler için koli ölçülerini ayrı ayrı belirleyin. Ürün ile koli arasında yalnız koruma malzemesi kadar boşluk kalsın.
2. Koli çeşidini sınırlı ama yeterli tutun. Tek bir büyük koliyle her şeyi göndermek pahalıdır; 3–5 farklı koli boyu çoğu ürün yelpazesini karşılar.
3. Tekstil ve yumuşak ürünlerde poşet kullanın. Kırılmayan ürünlerde kargo poşeti, koliye göre çok daha düşük hacim tutar.
4. Hacimli ürünleri vakumlayın. Yastık, yorgan ve battaniye gibi ürünlerde vakumlu ambalaj hacmi önemli ölçüde küçültür.
5. Koruma malzemesini ölçülü kullanın. Fazla dolgu, koliyi gereğinden büyük seçmeye zorlar.
6. Aynı müşterinin siparişlerini birleştirin. Aynı adrese giden ürünleri tek koliye almak çoğu zaman iki ayrı küçük koliden ucuzdur; tarifeyle karşılaştırarak karar verin.
7. Hacimli ürünlerin fiyatına kargoyu doğru yansıtın. Desisi yüksek ürünlerde kargo maliyetini satış fiyatında ya da kargo ücreti politikasında hesaba katın.

Desi hesaplarken en sık yapılan hatalar nelerdir?

1. Ürünü ölçmek, koliyi değil. Desi kargoya verilen paketin ölçüsüyle hesaplanır; ürün ölçüsü her zaman daha küçüktür.
2. Milimetre ile santimetreyi karıştırmak. 350 × 250 × 140 mm'lik bir koli santimetre sanılarak hesaplanırsa 4,08 desi yerine 4.083 desi çıkar.
3. Yanlış böleni kullanmak. Yurt içi ve yurt dışı gönderilerde bölen farklıdır; anlaşmanızdaki değeri kullanın.
4. Yuvarlamayı hesaba katmamak. 4,08 desi çoğu tarifede 5 desi olarak ücretlendirilir.
5. Şişkin koliyi düz kabul etmek. Aşırı doldurulmuş koli en geniş noktasından ölçülür.
6. Kilo ile desiyi ayrı ayrı düşünmek. Ücret ikisinden büyük olana göre alınır; yalnız birine bakmak maliyeti yanlış gösterir.
7. Kargoyu her ürün için sabit varsaymak. Hacimli bir ürünün kargosu, küçük bir ürünün birkaç katı olabilir; fiyatlama ürün bazında yapılmalıdır.

NetKasam ile kargo süreci nasıl yönetilir?

Desiyi doğru hesaplamak işin bir yarısıdır; diğer yarısı her siparişi doğru kargo firmasına hızla ve hatasız aktarmaktır. NetKasam'da kargo süreci siparişin olduğu ekranda yönetilir:

• Siparişler tek ekranda. Pazaryeri ve e-ticaret siparişleriniz sipariş yönetimi ekranında toplanır; sevk edilecek siparişleri filtreleyip toplu işlem yaparsınız.
• Tek tuşla kargo gönderimi. Kargo entegrasyonu ile siparişler kargo firmasına otomatik aktarılır; barkod ve kargo etiketi oluşturulur, takip bilgisi müşteriye iletilir.
• Kurala göre kargo firması. Bölge, fiyat, boyut ya da müşteri bazında tanım yaparak her siparişin uygun kargo firmasına gitmesini sağlayabilirsiniz. Ayrıntı için bölgesel kargo yönetimi nedir sorusuna bakabilirsiniz.
• Birden fazla kargo firması. Entegre olunan kargo firmalarıyla aynı anda çalışabilirsiniz; kargo anlaşmanızı doğrudan kargo firmasıyla yaparsınız.
• Fatura aynı akışta. Siparişler ücretsiz e-Fatura sistemi ile toplu faturalanır, faturalar fatura takibi ekranında izlenir.

Kargo entegrasyonu Connect paketinde 1, Global Plus paketinde 2 kargo firmasıyla sunulur; ön muhasebe ve e-Fatura sistemi her pakette ücretsizdir. Paket ayrıntıları fiyatlar sayfasında.

Sonuç: Kargo maliyetini kilo değil kutu belirler

Desi hesaplamanın formülü basittir: en × boy × yükseklik ÷ 3.000, ve ücret desi ile kilodan büyük olana göre alınır. Asıl kazanç bu formülü ürünlerinize uygulamaktan gelir. Bugün en çok satan ürünlerinizin kolisini ölçün, desisini hesaplayın ve tarifede hangi basamağa düştüğüne bakın; bir alt basamağa inmek için gereken birkaç santimetre, her ay kargo faturanızda görünür bir fark yaratır.